Przepisy bhp są takie same dla wszystkich robotników budowlanych

Kategoria: Warunki pracy
Data: 09-07-2013 r.

Pracodawca, oprócz etatowych robotników budowlanych, może korzystać również z tzw. nieetatowców – samozatrudniających się jednoosobowych podwykonawców czy osób na umowach cywilnoprawnych. Zróżnicowanie umów, jakie mogą ich łączyć z firmą, to częsty powód niewiedzy, kto oraz jak ma zadbać o ich bezpieczeństwo i higienę pracy.

Brak stosownych dokumentów lub procedur staje się szczególnie bolesny w przypadku kontroli Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) lub nieszczęśliwego wypadku.

Rodzaje zatrudnienia


Stosowanie, obok pracowniczych stosunków pracy, także niepracowniczych form zatrudnienia umożliwia pracodawcom tzw. swoboda zawierania umów. Jednak z tego powszechnego prawa mogą oni korzystać jedynie w granicach określonych prawem i tzw. zasadami współżycia społecznego.
Granice prawa to przede wszystkim:
  • dopuszczalność umawianych świadczeń i sposobu ich uzgadniania – nie można na przykład kontraktować nielegalnych działań czy płacić za wykonawstwo niezgodnymi z prawem świadczeniami, podobnie bezprawne jest zawieranie umów z zastosowaniem niedozwolonych środków, na przykład przymusu lub podstępu,
  • właściwe interpretowanie natury podejmowanych zobowiązań – nie można zawierać umowy o cechach umowy o pracę, a stosować do niej zasad umowy zlecenia czy o dzieło w odniesieniu do na przykład potrąceń z wynagrodzenia.


Natomiast tzw. zasady współżycia społecznego to zasady, których źródłem są normy:

  • moralne,
  • obyczajowe,
  • powszechnie akceptowane – wykluczające na przykład wyzyskiwanie trudnego położenia drugiej strony (np. skrajnej niewiedzy, podeszłego wieku, choroby, upośledzenia itp.).

Podwykonawcy


Dopuszczalne jest również, aby za zgodą inwestora, w zakresie ustalonym w umowie, wykonawca powierzył wykonanie określonego rodzaju robót budowlanych wybranym przez siebie podwykonawcom.
Między wykonawcą a podwykonawcą może być zawarta:
  • umowa o roboty budowlane, jeżeli jej przedmiotem będzie kompleksowe wykonanie określonego zadania inwestycyjnego, na przykład oczyszczalni ścieków w ramach budowy zakładu przemysłowego,
  • umowa o dzieło w innych przypadkach, na wykonanie obiektywnie osiągalnego, z góry określonego dobra materialnego, podlegającego odbiorowi przez zamawiającego (wykonawca dzieła powinien je zrealizować zgodnie z normami technicznymi i zasadami wiedzy budowlanej – cechą charakterystyczną takiej umowy jest, iż o ile nie wynika z niej inaczej, dzieło powinno być wykonane przy użyciu maszyn, narzędzi i materiałów podwykonawcy).

Wybór zawieranego stosunku prawnego – pracowniczego lub niepracowniczego – w zakresie kształtowania praw i obowiązków stron stosunku prawnego (zobowiązaniowego) zależy od woli stron.
Podwykonawca odpowiada nie tylko za swoich pracowników - robotników budowlanych, lecz również za osoby fizyczne, którym polecił wykonanie prac określonego rodzaju.

Wykroczenie i kara


Niedopuszczalne jest zawieranie pozornych umów cywilnoprawnych w celu obejścia przepisów prawa pracy.
Czy umowa cywilnoprawna jest pozorna, a w istocie stanowi umowę o pracę, łatwo sprawdzić, ponieważ ta ostatnia zakłada:
  • osobiste świadczenie pracy na ryzyko zlecającego,
  • pracę pod kierownictwem zlecającego, wykonywaną w warunkach stałego nadzoru i podporządkowania,
  • wykonywanie zadań w miejscu i czasie wyznaczonych przez zlecającego,
  • pracę za wynagrodzeniem niezwiązanym bezpośrednio z jej rezultatami.
Gdy wymienione cechy mają w umowie charakter przeważający – pracodawca naraża się na zarzut pozorowania umowy cywilnoprawnej z robotnikiem budowlanym.
W razie kontroli PIP, w związku z dokonanymi ustaleniami, inspektorzy pracy uprawnieni są do wnoszenia powództw, a za zgodą zainteresowanej osoby – również uczestniczenia w postępowaniu przed sądem pracy o ustalenie istnienia stosunku pracy.
Ponadto zawarcie przez pracodawcę lub inną osobę działającą w jego imieniu umowy cywilnoprawnej w warunkach, w których powinna być zawarta umowa o pracę, mieści się w katalogu wykroczeń przeciwko prawom pracownika i zagrożone jest karą grzywny.
W postępowaniu mandatowym można wymierzyć grzywnę w wysokości do 2000 zł, a w przypadku recydywy – 5000 zł.
Inspektor pracy – zamiast wystawiania mandatu karnego – może skierować wniosek do sądu rejonowego o ukaranie osoby winnej popełnienia wykroczenia grzywną od 1000 do 30.000 zł.


Jan M. Pióro
, specjalista w zakresie prawa pracy, biegły sądowy w dziedzinie bhp przy Sądzie Okręgowym w Warszawie




Zobacz także:

Zaloguj się, aby dodać komentarz

Nie masz konta? Zarejestruj się »

Zobacz także

Jak wybierać nowoczesne źródła światła do mieszkania

pobierz

Zasady BHP elektryka

pobierz

Pierwsza pomoc

pobierz

Protokół powypadkowy – wzór dokumentu

pobierz

Polecane artykuły

Polecamy kancelarię:

Array ( [docId] => 24355 )
Array ( [docId] => 24355 )

Array ( [docId] => 24355 )