Moskiewskim szlakiem Bułhakowa

Kategoria: Trasy
Autor: Ławecki Tomasz
Data: 20-09-2012 r.

Minęło kilkadziesiąt lat od czasów, kiedy Michaił Bułhakow pisał powieść „Mistrz i Małgorzata” (powstała w latach 1928-1940), a mimo to topografia Moskwy jest czytelna do dziś. Mieszkał przy ulicy Sadowej, na skwerze zwanym Patriarszymi Prudami odpoczywał, na Arbacie odwiedzał siostrę Nadieżdę, a w Parku Aleksandrowskim obok Kremla spotykał się z przyszłą żoną.

Architektura stolicy Rosji nie ucierpiała zbytnio podczas II wojny światowej i dlatego zachowały się miejsca opisane przez Bułhakowa. Nadal można oglądać powieściowe domy, teatry i parki. „Kiedy zachodziło właśnie gorące wiosenne słońce, na Patriarszych Prudach zjawiło się dwu obywateli” – czytamy o skwerze na Patriarszych Prudach, czyli Patriarszych Stawach przy Małej Bronnej, ulicy odchodzącej od Wielkiej Sadowej.

W tym miejscu siedzieli dwaj literaci – Michał Aleksandrowicz Berlioz, redaktor miesięcznika literackiego i prezes stowarzyszenia pisarzy oraz jego przyjaciel, poeta Iwan Nikołajewicz Ponyriow, podpisujący się pseudonimem Bezdomny.
Teraz na Patriarszych Prudach powstaje zimą naturalne lodowisko, a latem wokół jeziorka spacerują rodzice z dziećmi. Pojawiają się też turyści z egzemplarzem „Mistrza i Małgorzaty”, ale najczęściej na ławkach odpoczywają przechodnie.

Ocalał opisany w powieści dom przy obwodnicy śródmiejskiej Sadowoje Kolco, czyli Pierścień Sadowy 302a (w rzeczywistości 10). W mieszkaniu pod numerem 50 mieszkał w latach 20. XX w. Bułhakow. Teraz jest tu muzeum pisarza.
Wyróżniają się prace plastyków, których zainspirowała powieść „Mistrz i Małgorzata”. Wystrój mieszkania-muzeum nawiązuje do klimatu powieści, ale też i smutnej prozy życia z przełomu lat 20. i 30. XX w., kiedy niedrukowany latami pisarz walczył o przeżycie.

Na ławce pod murami Kremla Bułhakow spotykał się z przyszłą żoną Jeleną i tu również rozgrywa się akcja powieści. To zapewne zza tych murów przybył wysłannik Wolanda. Krytycy wielokrotnie zastanawiali się, kim jest diabeł z powieści Bułhakowa. Jedni wskazywali na Stalina, inni na Lenina...

 

Tymczasem zarówno w życiu, jak i w „Mistrzu i Małgorzacie”, wiele dróg krzyżowało się na Arbacie. Arbat, leżący na historycznej trasie z Moskwy do Smoleńska, obrósł w legendy. Mieszkał tu Mikołaj Gogol, Aleksander Siergiejewicz Puszkin i Siergiej Jesienin.

W dziewiętnastym wieku Arbat stał się odpowiednikiem paryskiego Montmartre’u. W kamienicy pod numerem 26 znajdował się teatr im. Wachtangowa, ale w czasie II wojny światowej w teatr trafiła bomba i w tym miejscu wybudowano nowy budynek. Na Arbacie mieszkała Nadieżda Afanasjewa Bułhakow-Ziemska, siostra pisarza. Po rozwodzie z pierwszą żoną, Bułhakow wyprowadził się z kamienicy przy Sadowej i z nową towarzyszką życia, Lubow Biełozierską, zatrzymał się w mieszkaniu siostry.

Arbat pojawił się w powieści, w fantastycznym wątku, kiedy z domu przy ulicy Osmażewskiej 21 Małgorzata, przemieniona przez maść Asasella w czarownicę, odleciała na miotle w głuchą ciemną noc.

W czasach, gdy Bułhakow pisał „Mistrza i Małgorzatę”, na Arbacie mieszkał słynny bard Bułat Okudżawa. Zanim wyruszył stąd jako kilkunastoletni chłopak na wojnę „ojczyźnianą”, jego najbliższych dosięgnęła nienawistna dłoń ludzi Wolanda.

W latach trzydziestych został aresztowany ojciec, a matka pisała do Stalina listy z prośbą o ułaskawienie. Okazało się, że ojciec już nie żył, a matkę też zesłano do łagru. Okudżawa dźwigał ten ciężar, śpiewając przejmującą balladę – „Ach Arbat, moj Arbat, ty mojo otieczestwo” (Ach Arbat, mój Arbat, jesteś moją ojczyzną).


Zobacz także:

Ławecki Tomasz

Zaloguj się, aby dodać komentarz

Nie masz konta? Zarejestruj się »

Zobacz także

Mądra pochwała, twórcza krytyka

pobierz

Jak nauczyć dziecko dbania o porządek

pobierz

Ziołowa apteczka

pobierz

Zdrowy kręgosłup i stawy

pobierz

Polecane artykuły

Polecamy kancelarię:

  • Kancelaria Radcy Prawnego Małgorzata Suchecka

    al. Grunwaldzka 472D Lokal 1 Olivia Business Centre, Olivia Six (13. piętro), 80-309 Gdańsk

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Prawna Iurisco Edyta Przybyłek

    ul. Zgrzebnioka 28, 40-520 Katowice

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Radcy Prawnego Marcin Majcherczyk

    ul. Stawowa 4 lok. 39, 41-200 Sosnowiec

    Wyświetl wizytówkę
  • Buszan Suchecka Orłowski Adwokat Radcowie Prawni Sp.p.

    ul. Armii Krajowej 22/2, 81-849 Sopot

    Wyświetl wizytówkę
  • THE N.E.W.S. LAW CENTER Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych

    ul. Kazachska 1/89, 02-999 Warszawa

    Wyświetl wizytówkę
  • adwokat Wojciech Rudzki - kancelaria adwokacka

    Józefa Piłsudskiego 40/4 Kraków 31 - 111

    Wyświetl wizytówkę
  • KANCELARIA ADWOKACKA Adwokat Michał Gajda

    ul. Księcia Bogusława X 1/3, 70-440 Szczecin

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Radcy Prawnego Robert Dudkowiak

    ul. Jana Pawła II 11 lok. 5, 62-300 Września

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Adwokacka Adwokata Piotra Sęka

    ul. Narutowicza 44 lok. 20, 90-135 Łódź

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Radców Prawnych ARVE M.Kusztan & R.Ponichtera Sp. K.

    ul. Czysta 4, 50-013 Wrocław

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Radcy Prawnego Marek Foryś

    ul. Słupecka 9/1, Gdynia

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria MERITUM

    ulica Westerplatte 13/5, 31-033 Kraków

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Radcy Prawnego Radosław Tymiński

    Łukowska 9 Lok. 126, 04-133 Warszawa

    Wyświetl wizytówkę
Array ( [docId] => 28960 )
Array ( [docId] => 28960 )

Array ( [docId] => 28960 )