Kwalifikacja podatkowa różnic inwentaryzacyjnych

Kategoria: CIT
Data: 24-11-2013 r.

Ujawnione w tracie inwentaryzacji przeprowadzonej przez podatnika różnice inwentaryzacyjne, w postaci nadwyżek magazynowych, stanowią przychody podatkowe. Natomiast niedobory magazynowe mogą być uznane za pośrednie koszty uzyskania przychodów, potrącalne w dacie ich poniesienia.

Powstawanie niedoborów magazynowych ujawnionych w toku inwentaryzacji, ma charakter zdarzeń losowych, występujących w ramach normalnego, racjonalnego prowadzenia działalności gospodarczej przez podatnika. Jeżeli sposób organizacji gospodarki magazynowej i procedury przyjęte przez podatnika wskazują na wykazywanie należytej staranności w celu zminimalizowania występowania przedmiotowych strat, podatnik może zaliczyć niedobory magazynowe do kosztów uzyskania przychodów w wartości odpowiadającej cenie nabycia utraconych towarów.

Natomiast ujawnienie nadwyżek magazynowych należy uznać za towary, które zostały przez podatnika otrzymane nieodpłatnie.

Przykład:

W toku przeprowadzanej przez podatnika CIT (spółki z o.o.) inwentaryzacji ujawnione zostały różnice inwentaryzacyjne w towarach handlowych w postaci nadwyżek i niedoborów magazynowych. Jak należy je kwalifikować podatkowo, pod kątem możliwości uznania tych wartości odpowiednio za przychody i koszty uzyskania przychodów spółki?

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o CIT, podatnicy są obowiązani do prowadzenia ewidencji rachunkowej, zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób zapewniający określenie wysokości dochodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy, a także do uwzględnienia w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych informacji niezbędnych do obliczenia wysokości odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami art. 16a ‒ 16m.

Odrębnymi przepisami normującymi zasady prowadzenia ewidencji rachunkowej są przepisy ustawy o rachunkowości. Na mocy art. 26 ‒ 27 tej ustawy, jednostki są obowiązane do przeprowadzania inwentaryzacji określonych składników majątku, m.in. inwentaryzacji rzeczowych składników aktywów obrotowych drogą spisu ich ilości z natury, wyceny tych ilości, porównania wartości z danymi ksiąg rachunkowych oraz wyjaśnienia i rozliczenia ewentualnych różnic.

Przeprowadzenie i wyniki inwentaryzacji należy odpowiednio udokumentować i powiązać z zapisami ksiąg rachunkowych, a ujawnione w jej toku różnice między stanem rzeczywistym a stanem wykazanym w księgach rachunkowych ‒ należy wyjaśnić i rozliczyć w księgach rachunkowych tego roku obrotowego, na który przypadał termin inwentaryzacji.

Nadwyżka magazynowa jest przychodem

Ustawa o CIT nie definiuje przychodów podatkowych. Zgodnie jednak z ugruntowanym poglądem, do tej kategorii należą wszelkie przysporzenia podatnika, mające charakter definitywny, powiększające jego aktywa, którymi może on rozporządzać jak własnymi, o ile nie zostały ujęte w art. 12 ust. 4 tej ustawy.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy, za przychód, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, uznaje się w szczególności wartość otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie rzeczy lub praw, a także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń.

Ujawnienie nadwyżek magazynowych jest w istocie stwierdzeniem, że podatnik posiada większą ilość towarów niż wynika to z prowadzonej przez niego ewidencji magazynowej. W konsekwencji, należy uznać, że towary stanowiące ową nadwyżkę zostały przez podatnika otrzymane nieodpłatnie. Wartość tego przysporzenia stanowi przychód podatkowy.

Wartość otrzymanych nieodpłatnie rzeczy określa się przy tym, zgodnie z art. 12 ust. 5 ustawy o CIT, na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania.

Strata może być kosztem podatkowym

Katalog wyłączeń z kosztów uzyskania przychodów, zawarty w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT, nie obejmuje strat w towarach handlowych ujawnionych w wyniku inwentaryzacji. Wobec powyższego, kwestia możliwości uznania niedoborów magazynowych za koszty podatkowe wymaga ich oceny, w kontekście związku z przychodami podatnika.

Co do zasady, koszty nabycia towarów handlowych, są ponoszone w celu osiągnięcia przychodów z tytułu ich zbycia. Utrata tych towarów wyłącza możliwość podatkowego rozliczenia wydatków na ich nabycie, zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy o CIT, a więc w momencie powstania przychodów z ich zbycia. Niemniej jednak, ich poniesienie było celowe, a powstawanie strat w towarach handlowych jest związane z działalnością gospodarczą prowadzoną przez podatnika.

Z powyższych względów, jeżeli analiza okoliczności powstania niedoborów w towarach handlowych, całokształtu działalności prowadzonej przez podatnika oraz działań podjętych przez niego w celu zabezpieczenia się przed powstawaniem strat prowadzi do wniosku, że straty w tych towarach:

  • były zdarzeniem losowym,
  • powstały w trakcie normalnego i racjonalnego działania podatnika,
  • były niezależne od jego woli,
  • były niezawinione przez podatnika,
  • nie wynikały z braku dochowania przez niego należytej staranności,

można zaliczyć je do kosztów uzyskania przychodów w wartości odpowiadającej cenie nabycia utraconych towarów, pod warunkiem, że zostały prawidłowo udokumentowane. Z uwagi na ogólny związek tych kosztów z działalnością gospodarczą prowadzoną przez podatnika, są one zaliczane do tzw. kosztów pośrednich.

Zgodnie z art. 15 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, koszty uzyskania przychodów, inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami, są potrącalne w dacie ich poniesienia. Za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów, z zastrzeżeniem ust. 4f ‒ 4h, uważa się przy tym dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano), na podstawie otrzymanej faktury (rachunku) ‒ albo dzień, na który ujęto koszt na podstawie innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku), z wyjątkiem sytuacji gdy dotyczyłoby to ujętych jako koszty rezerw lub biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów (art. 15 ust. 4e tej ustawy). A zatem, o momencie ujęcia strat w kosztach podatkowych decyduje dzień, na który zostały ujęte w księgach rachunkowych podatnika na podstawie stosownych dowodów księgowych.

Koszty te są potrącalne w dacie ich poniesienia, tj. w dniu, na który zostały ujęte na podstawie stosownego dowodu księgowego w księgach rachunkowych.

Źródło: Interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 6 czerwca 2013 r.; IPTPB3/423-97/13-2/KJ.

Zaloguj się, aby dodać komentarz

Nie masz konta? Zarejestruj się »

Zobacz także

Najważniejsze zmiany w podatkach 2016 roku

pobierz

Imprezy integracyjne

pobierz

Zmiany w podatkach 2016

pobierz

Sprawdź, jak rozliczać VAT przy okresowym braku sprzedaży

pobierz

Polecane artykuły

Polecamy kancelarię:

  • Kancelaria Adwokacka Adwokata Piotra Sęka

    ul. Narutowicza 44 lok. 20, 90-135 Łódź

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Radców Prawnych ARVE M.Kusztan & R.Ponichtera Sp. K.

    ul. Czysta 4, 50-013 Wrocław

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Radcy Prawnego Marek Foryś

    ul. Słupecka 9/1, Gdynia

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria MERITUM

    ulica Westerplatte 13/5, 31-033 Kraków

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Radcy Prawnego Radosław Tymiński

    Łukowska 9 Lok. 126, 04-133 Warszawa

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Prawna Iurisco Edyta Przybyłek

    ul. Zgrzebnioka 28, 40-520 Katowice

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Radcy Prawnego Marcin Majcherczyk

    ul. Stawowa 4 lok. 39, 41-200 Sosnowiec

    Wyświetl wizytówkę
  • THE N.E.W.S. LAW CENTER Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych

    ul. Kazachska 1/89, 02-999 Warszawa

    Wyświetl wizytówkę
  • adwokat Wojciech Rudzki - kancelaria adwokacka

    Józefa Piłsudskiego 40/4 Kraków 31 - 111

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Radcy Prawnego Robert Dudkowiak

    ul. Jana Pawła II 11 lok. 5, 62-300 Września

    Wyświetl wizytówkę
Array ( [docId] => 33483 )
Array ( [docId] => 33483 )

Array ( [docId] => 33483 )