Kreta - legendarna, literacka i... luzacka

Autor: Ławecki Tomasz
Data: 27-07-2012 r.

Kreta uważana jest za kolebkę zachodnioeuropejskiej cywilizacji. Tu zrodziła się nie tylko legenda króla Minosa, opowieść o Dedalu i Ikarze, ale też mit olimpijski, według którego na Krecie narodził się i wychował Zeus. A w stolicy wyspy, Iraklionie, urodził się Nikos Kazantzakis, najpopularniejszy pisarz nowożytnej Grecji, któremu filmowa adaptacja „Greka Zorby” przyniosła międzynarodową sławę.

Nikos Kazantzakis spoczywa na bastionie murów weneckich w Iraklionie. Wyryta w kamieniu inskrypcja przypomina słowa pisarza: „Niczego się nie spodziewam, niczego się nie boję, jestem wolny”. Widok stąd jest bajeczny – ciemnoczerwona kopuła katedry współgra z dachówkami kamienic, a ciszę przerywa tylko szum morza i bicie dzwonów. Na kartach „Greka Zorbie” czytamy: „Ten kreteński krajobraz przypominał mi dobrą prozę: wypracowaną, oszczędną, wolną od zbędnych ozdobników...”.

Pamiątki i fotografie Kazantzakisa można obejrzeć w Muzeum Historycznym w Iraklionie. Pisarz jest autorem wielu dramatów i powieści, w tym przetłumaczonych na język polski, jak „Chrystus ukrzyżowany po raz wtóry” i „Biedaczysko z Asyżu”, ale popularność przyniósł mu „Grek Zorba”.

Interesujący jest współczesny portret rodaków autora „Greka Zorby”, powieści będącej pochwałą życia w zgodzie z naturą. Subtelność i luz wyspiarzy, chętnie dojeżdżających do pracy motocyklami, przejawia się na bazarach i w restauracjach, gdzie nikt nie namawia klientów do zakupu droższego asortymentu czy potrawy.

W poszukiwaniu atmosfery z „Greka Zorby” turyści przemierzają całą wyspę. Powieściowa wioska była wprawdzie wytworem wyobraźni pisarza, ale klimaty prowincji są podobne – wiejskie chaty, kominki, gliniane dzbany, a na ścianach ikony.

Kritsa, wioska na zboczu gór Dhikti, leży we wschodniej części wyspy. Z góry roztacza się widok na zatokę Mirambellou. Wieś przypomina żywy skansen, w którym partery domów zamieniono na sklepy z koronkami i ceramiką, a w knajpkach słychać dźwięki melodii znanej z „Greka Zorby” – syrtaki.

 

Podobny charakter zachowały osady w masywie gór Ida, na południowy zachód od Iraklionu. Według legendy, w tutejszej pieczarze narodził się Zeus. A jego syn – król Minos, zbudował na wyspie pałac-labirynt dla groźnego Minotaura, pół człowieka, pół boga.

U schyłku XIX w. legenda zainspirowała archeologów do poszukiwania pałacu Minosa. Wybór padł na Knossos, miejscowość w pobliżu Iraklionu. Pierwszy, opromieniony odkryciem starożytnej Troi, prowadził poszukiwania niemiecki archeolog-samouk Henryk Schliemann.

Odkrycia dokonał Brytyjczyk Arthur Evans. W 1899 r. znalazł fragmenty pałacu i rok później rozpoczął jego rekonstrukcję. Nie przewidział jednego, że mit ma siłę magiczną. I dlatego zwiedzający szukają teraz w pałacu Minosa labiryntu, z którego Tezeusz wydostał się dzięki kłębkowi Ariadny.

Życie starożytnych rodaków zainteresowało także Kazantzakisa. W „Greku Zorbie” tak wspominał wykopaliska z Knossos: „...dwie szerokie drogi, wyłożone gładkimi głazami, wąskie i kręte uliczki z prawej i lewej strony oraz okrągły placyk – rynek i wreszcie w tym tak demokratycznym otoczeniu – pałac królewski...”.

Duże wrażenie robi sala z kamiennym tronem króla Minosa i misą do rytualnego oczyszczenia. Nad tronem odrestaurowano freski artystów z epoki minojskiej. W Knossos zobaczymy jednak kopie; oryginalne dzieła widnieją w Muzeum Archeologicznym w Iraklionie.

Ławecki Tomasz

Zaloguj się, aby dodać komentarz

Nie masz konta? Zarejestruj się »

Zobacz także

Mądra pochwała, twórcza krytyka

pobierz

Jak nauczyć dziecko dbania o porządek

pobierz

Ziołowa apteczka

pobierz

Zdrowy kręgosłup i stawy

pobierz

Polecane artykuły

Polecamy kancelarię:

  • Kancelaria Prawna Iurisco Edyta Przybyłek

    ul. Zgrzebnioka 28, 40-520 Katowice

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Radcy Prawnego Marcin Majcherczyk

    ul. Stawowa 4 lok. 39, 41-200 Sosnowiec

    Wyświetl wizytówkę
  • Buszan Suchecka Orłowski Adwokat Radcowie Prawni Sp.p.

    ul. Armii Krajowej 22/2, 81-849 Sopot

    Wyświetl wizytówkę
  • THE N.E.W.S. LAW CENTER Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych

    ul. Kazachska 1/89, 02-999 Warszawa

    Wyświetl wizytówkę
  • adwokat Wojciech Rudzki - kancelaria adwokacka

    Józefa Piłsudskiego 40/4 Kraków 31 - 111

    Wyświetl wizytówkę
  • KANCELARIA ADWOKACKA Adwokat Michał Gajda

    ul. Księcia Bogusława X 1/3, 70-440 Szczecin

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Radcy Prawnego Robert Dudkowiak

    ul. Jana Pawła II 11 lok. 5, 62-300 Września

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Adwokacka Adwokata Piotra Sęka

    ul. Narutowicza 44 lok. 20, 90-135 Łódź

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Radców Prawnych ARVE M.Kusztan & R.Ponichtera Sp. K.

    ul. Czysta 4, 50-013 Wrocław

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Radcy Prawnego Marek Foryś

    ul. Słupecka 9/1, Gdynia

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria MERITUM

    ulica Westerplatte 13/5, 31-033 Kraków

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Radcy Prawnego Radosław Tymiński

    Łukowska 9 Lok. 126, 04-133 Warszawa

    Wyświetl wizytówkę
Array ( [docId] => 28895 )
Array ( [docId] => 28895 )

Array ( [docId] => 28895 )