Zasada jawności ksiąg wieczystych

Autor: Gogojewicz Przemysław
Data: 01-10-2012 r.

Zasada formalnej jawności ksiąg wieczystych polega na zagwarantowaniu każdemu możliwości swobodnego dostępu do ksiąg wieczystych w celu zapoznania się z ich treścią. Wyróżnić można zasadę formalnej jawności ksiąg wieczystych oraz zasadę materialnej jawności ksiąg wieczystych.

Zasada ta wyrażona została w art. 2 o księgach wieczystych i hipotece stanowiącym, iż księgi wieczyste są jawne oraz w art. 36(1) ust. 3 u.k.w.h., zgodnie z którym każdy może przeglądać księgi wieczyste w obecności pracownika sądu.

Możliwość zapoznania się przez każdą osobę z treścią każdej księgi wieczystej nie jest uzależniona od spełnienia żadnych dodatkowych warunków. W szczególności zaś, dla uzyskania możliwości zbadania księgi wieczystej, nie jest konieczne wykazanie interesu prawnego. Przeglądanie ksiąg wieczystych prowadzonych w systemie tradycyjnym dopuszczalne jest jedynie w prowadzącym daną księgę sądzie rejonowym, ponieważ, stosownie do art. 36(1) ust. 2 u.k.w.h., księgi wieczyste nie mogą być wydawane poza budynek sądu rejonowego. Można jednakże żądać odpisów ksiąg wieczystych. Przeglądanie ksiąg wieczystych prowadzonych w systemie informatycznym polega na wywołaniu na ekran monitora żądanej księgi wieczystej.

Z przyjęcia zasady formalnej jawności ksiąg wieczystych wypływają daleko idące konsekwencje. Stworzenie powszechnej możliwości zapoznawania się z treścią ksiąg wieczystych powoduje, iż, zgodnie z art. 2 zdanie 2 u.k.w.h., nie można zasłaniać się nieznajomością wpisów w księdze wieczystej ani wniosków, o których w księdze uczyniono wzmiankę. A zatem przyjęcie zasady formalnej jawności ksiąg wieczystych z jednej strony tworzy każdemu możliwość zapoznania się z ich treścią, z drugiej zaś - wyłącza możliwość powoływania się na okoliczność, iż określona osoba nie znała treści księgi wieczystej.

Zasada materialnej jawności ksiąg wieczystych wyrażona została w prawie polskim w art. 3 u.k.w.h. Zgodnie z tym przepisem, domniemywa się, iż prawo ujawnione w księdze wieczystej wpisane jest zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, a prawo wykreślone z księgi wieczystej nie istnieje.

Przyjmuje się, że zasada materialnej jawności ksiąg wieczystych dotyczy stanu prawnego. Nie obejmuje natomiast ujawnianych w księgach wieczystych okoliczności faktycznych. Wyrażone w art. 3 u.k.w.h. domniemania nie obejmują więc np. wskazanego w księdze obszaru nieruchomości, sposobu korzystania z niej, faktu zabudowania budynkiem. Obecnie w literaturze przyjmuje się, że zasada materialnej jawności ksiąg wieczystych dotyczy nie tylko ujawnionych w księdze wieczystej praw rzeczowych, ale także praw osobistych i roszczeń

Przyjęcie zasady jawności ksiąg wieczystych jest konieczną przesłanką właściwej realizacji ich podstawowej funkcji polegającej na zapewnieniu bezpieczeństwa i ułatwieniu obrotu nieruchomościami. Zasada formalnej jawności ksiąg wieczystych stwarza każdemu praktyczne możliwości zapoznania się z treścią ksiąg wieczystych, a w konsekwencji pozwala przyjąć założenie, iż treść ksiąg jest powszechnie znana. Zasada materialnej jawności ksiąg wieczystych, wyrażająca się w domniemaniu zgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze z rzeczywistym stanem prawnym, służy pewności obrotu prawnego i daje podstawy do funkcjonowania zasady rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych.

Podstawa prawna: Ustawa o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. 2001 r. Nr 124 poz. 1361 ze zm)

Przemysław Gogojewicz


Zobacz także:

Gogojewicz Przemysław

Zaloguj się, aby dodać komentarz

Nie masz konta? Zarejestruj się »

Zobacz także

Jak zatrzeć ślady po przeglądaniu Internetu?

pobierz

Biznesplan

pobierz

Wzór Polityki Bezpieczeństwa w ochronie danych osobowych

pobierz

Konfiguracja bezpieczeństwa. Windows 10

pobierz

Polecane artykuły

Polecamy kancelarię:

  • Kancelaria Radców Prawnych ARVE M.Kusztan & R.Ponichtera Sp. K.

    ul. Czysta 4, 50-013 Wrocław

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Radcy Prawnego Marek Foryś

    ul. Słupecka 9/1, Gdynia

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria MERITUM

    ulica Westerplatte 13/5, 31-033 Kraków

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Radcy Prawnego Radosław Tymiński

    Łukowska 9 Lok. 126, 04-133 Warszawa

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Prawna Iurisco Edyta Przybyłek

    ul. Zgrzebnioka 28, 40-520 Katowice

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Radcy Prawnego Marcin Majcherczyk

    ul. Stawowa 4 lok. 39, 41-200 Sosnowiec

    Wyświetl wizytówkę
  • THE N.E.W.S. LAW CENTER Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych

    ul. Kazachska 1/89, 02-999 Warszawa

    Wyświetl wizytówkę
  • adwokat Wojciech Rudzki - kancelaria adwokacka

    Józefa Piłsudskiego 40/4 Kraków 31 - 111

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Radcy Prawnego Robert Dudkowiak

    ul. Jana Pawła II 11 lok. 5, 62-300 Września

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Adwokacka Adwokata Piotra Sęka

    ul. Narutowicza 44 lok. 20, 90-135 Łódź

    Wyświetl wizytówkę
Array ( [docId] => 25735 )
Array ( [docId] => 25735 )

Array ( [docId] => 25735 )