Raportowanie społeczne: koszt, który się zwraca

Data: 05-05-2013 r.

Nie tylko ekobiznes ujmuje w CSR kwestie ochrony środowiska. Coraz częściej i coraz więcej mówi się o raportowaniu wyników niefinansowych, czyli zarówno aspektów społecznych jak i środowiskowych działalności gospodarczej.

Cel wydaje się być dosyć jasny: uzupełnienie informacji o tym, jaki zysk spółka generuje (raportowanie finansowe) – o informacje, w jaki sposób go generuje; czy realnie buduje wartość dodaną, czy tylko ją transferuje. Mówiąc inaczej, czy wartość jest realnie tworzona, czy też powstaje kosztem „okradania” szeroko rozumianego otoczenia (np. pracowników, czy środowiska naturalnego).

Stosunkowo łatwo jest bowiem poprawić wyniki ekonomiczne, kiedy zamiast zrównoważonego podejścia do ochrony środowiska, firma nastawia się na jego prostą eksploatację.

Firma transparentna

Stąd chęć ujęcia raportowania kwestii niefinansowych w znormalizowane ramy, które uczyniłyby działanie biznesu bardziej transparentnym. Dążenie do tego, by w konsekwencji urealnić prezentowany obraz spółek i ich wyników finansowych. Zwłaszcza to drugie, wydaje się być niezmiernie ważne, z ekonomicznego punktu widzenia. Część ekonomistów wprost mówi o niedoskonałości rynku, któremu pewne aspekty działalności po prostu umykają, co w konsekwencji prowadzi do nieracjonalnych decyzji w dłuższym horyzoncie czasowym.

Niemniej wycena dóbr nierynkowych (np. życie i zdrowie ludzi, dziedzictwo przyrodnicze i historyczne) jest nie tylko niezmiernie trudna, ale też rodzi wiele kontrowersji. Wciąż zbyt często są one de facto pomijane, czyli tak naprawdę wyceniane z zerową wartością.

Warto odwołać się tu również do tzw. dóbr publicznych, czyli takich z których możemy korzystać bezpłatnie i bez ograniczeń (np. atmosfera). Niestety, darmowość oznacza najczęściej coś, co ekonomiści zwykli określać mianem „tragedii wspólnego pastwiska”, czyli bezkrytyczną eksploatację i dewastację, w imię optymalizacji indywidualnych interesów. O tym, że teoria przekłada się na praktykę, może najlepiej świadczyć to, że jako ludzkość stanęliśmy najprawdopodobniej na progu globalnej katastrofy ekologicznej.

Nagroda za zachowanie

Oczywiście, nie sposób przeanalizować tej problematyki, w tym miejscu – szczegółowo. Nie są to też problemy nowe. Zostały one wspomniane, ponieważ publiczne raportowanie ma na celu ujawnienie zachowań poszczególnych spółek. W konsekwencji – nagradzanie tych, które „nie idą na skróty”.

Niemniej, choć w niektórych krajach raportowanie wybranych kwestii niefinansowych staje się obligatoryjne, to jednak generalnie jest ono wciąż dobrowolne. Dlatego też, ci którzy mają najwięcej na sumieniu i tak nie raportują.

Problemem jest utrzymywanie jednolitych standardów i porównywalności raportowania, ze względu choćby na zróżnicowania międzynarodowe, czy bardzo duże odrębności branżowe. Przykładowo, zupełnie co innego będzie kryło się pod pojęciem „bezpieczeństwa produktu” w branży telekomunikacyjnej (np. kwestia pól elektro-magnetycznych), co innego w drogownictwie (np. system szczelnych rowów i separatorów, chroniący naturalne cieki wodne przed skażeniem substancjami ropopochodnymi), a jeszcze czymś innym w bankowości (np. przysłowiowy już, drobny druk w umowach).

Łańcuch odpowiedzialności

Znakomita większość raportów opiera się na „Wytycznych do raportowania kwestii zrównoważonego rozwoju”, opracowanych przez Global Reporting Initiative. W chwili obecnej toczą się prace i dyskusja nad ich kolejną, czwartą już wersją. To, co widać na pierwszy rzut oka, porównując nowe wytyczne do obecnie obowiązującej wersji, to zdecydowanie rosnący nacisk na:

  • kwestie związane ze społeczną odpowiedzialnością biznesu w łańcuchu dostaw, tj. współodpowiedzialności za działania dostawców,
  • twarde dane liczbowe.

Same kierunki wydają się być jak najbardziej zasadne, zwłaszcza jeżeli spojrzymy na zmiany zachodzące we współczesnym świecie. Chodzi przede wszystkim o tendencje skracania się łańcucha wartości, tj. wirtualizacji firm. Niegdyś przedsiębiorstwa dążyły do kontrolowania większości faz produkcji. Dziś odwrotnie, to co nie stanowi sedna ich kluczowych kompetencji lub to, co inni mogą zrobić taniej – starają się podzlecać.

W efekcie, produkt jest sumą pracy wielu podwykonawców, a tym samym to, na ile powstał on w sposób odpowiedzialny, również zależy od więcej niż jednego wytwórcy. Z kolei dążenie ku liczbom, czyni raportowanie „twardszym” i utrudnia kreatywność specom od wizerunku.

Dlatego też należy zadać sobie pytanie, czy efekt uszczegóławiania pożądanych informacji nie będzie odwrotny od zamierzonego. Łatwo bowiem zgłaszać nowe oczekiwania odnośnie danych, jakie firma mogłaby pokazać, ale trzeba mieć świadomość, że każda kolejna informacja, to czyjeś zaangażowanie i rosnące koszty raportowania. Część firm może uznać, że stają się one powoli zbyt wysokie, w stosunku do korzyści jakie płyną z bycia transparentnym.

Jacek Dymowski

Zobacz również: Nowoczesne technologie szansą na upowszechnienie CSR

Zaloguj się, aby dodać komentarz

Nie masz konta? Zarejestruj się »

Zobacz także

Sprawozdawczość w zakresie gospodarki odpadami

pobierz

Decyzje administracyjne w gospodarce odpadowej

pobierz

Trzy rodzaje audytów energetycznych – sprawdź, czym się różnią

pobierz

Mikroprzedsiębiorstwa - szanse na dotacje operacyjne

pobierz

Polecane artykuły

Polecamy kancelarię:

  • Kancelaria Radcy Prawnego Marcin Majcherczyk

    ul. Stawowa 4 lok. 39, 41-200 Sosnowiec

    Wyświetl wizytówkę
  • Buszan Suchecka Orłowski Adwokat Radcowie Prawni Sp.p.

    ul. Armii Krajowej 22/2, 81-849 Sopot

    Wyświetl wizytówkę
  • THE N.E.W.S. LAW CENTER Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych

    ul. Kazachska 1/89, 02-999 Warszawa

    Wyświetl wizytówkę
  • adwokat Wojciech Rudzki - kancelaria adwokacka

    Józefa Piłsudskiego 40/4 Kraków 31 - 111

    Wyświetl wizytówkę
  • KANCELARIA ADWOKACKA Adwokat Michał Gajda

    ul. Księcia Bogusława X 1/3, 70-440 Szczecin

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Radcy Prawnego Robert Dudkowiak

    ul. Jana Pawła II 11 lok. 5, 62-300 Września

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Adwokacka Adwokata Piotra Sęka

    ul. Narutowicza 44 lok. 20, 90-135 Łódź

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Radców Prawnych ARVE M.Kusztan & R.Ponichtera Sp. K.

    ul. Czysta 4, 50-013 Wrocław

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Radcy Prawnego Marek Foryś

    ul. Słupecka 9/1, Gdynia

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria MERITUM

    ulica Westerplatte 13/5, 31-033 Kraków

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Radcy Prawnego Radosław Tymiński

    Łukowska 9 Lok. 126, 04-133 Warszawa

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Prawna Iurisco Edyta Przybyłek

    ul. Zgrzebnioka 28, 40-520 Katowice

    Wyświetl wizytówkę
Array ( [docId] => 24490 )
Array ( [docId] => 24490 )

Array ( [docId] => 24490 )