Kiedy kierowca ulega wypadkowi przy pracy

Data: 20-09-2016 r.

Aby dane zdarzenie mogło być zakwalifikowane jako wypadek przy pracy, musi spełniać cztery przesłanki. Musi to być zdarzenie nagłe, wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące określoną szkodę na osobie – uraz albo śmierć i pozostające w związku z pracą – czasowym, miejscowym oraz funkcjonalnym.

Definicja wypadku przy pracy zawarta w art. 3 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy wskazuje na kilka elementów, które muszą wystąpić łącznie, aby dane zdarzenie mogło być uznane za wypadek przy pracy. Brak choćby jednej z czterech przesłanek spowoduje, że zdarzenie nie będzie uznane za wypadek przy pracy, nawet gdyby każdy z pozostałych trzech wymogów nie budził wątpliwości.

Związek wypadku z pracą

Związek wypadku z pracą istnieje:

  1. podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych,
  2. podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy nawet bez polecenia,
  3. w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy, w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.

Poruszając kwestię związku wypadku z pracą, w przypadku kierowców należy mieć świadomość specyfiki wykonywanej przez nich pracy oraz to, że nie polega ona tylko na prowadzeniu pojazdu. Warto w tym miejscu odwołać się do art. 6 ustawy o czasie pracy kierowców, zgodnie z którym czasem pracy kierowców jest czas od rozpoczęcia do zakończenia pracy, który obejmuje wszystkie czynności związane z wykonywaniem przewozu drogowego, a w szczególności:

  • prowadzenie pojazdu,
  • załadunek i rozładunek oraz nadzór nad tymi czynnościami,
  • obsługę codzienną pojazdów i przyczep,
  • utrzymanie pojazdu w czystości.

Kierowca może doznać urazu podczas każdej z wymienionych czynności wliczanej do czasu pracy. Wypadek może zdarzyć się podczas wchodzenia czy opuszczania kabiny pojazdu. Do urazu może dojść podczas załadunku lub rozładunku towaru czy zmiany uszkodzonego koła. Każde z takich zdarzeń powodujących uraz lub w skrajnym wypadku śmierć powinno być przez pracodawcę zbadane w ramach tzw. postępowania powypadkowego. Jego zadaniem jest ustalenie okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy – w tym ustalenie jego związku z wykonywaną pracą. Zdarza się, że nie jest to postępowanie łatwe – w szczególności uwzględniając fakt, że kierowcy przemieszczają się, w tym często poza granice kraju.

Ustalenie samego związku wypadku z pracą jako elementu koniecznego, aby dane zdarzenie uznać za wypadek przy pracy bywa problematyczne z powodu nieprecyzyjnych przepisów, które nie wskazują, o jakiego rodzaju związek dokładnie chodzi. Związek wypadku z pracą, mimo że nie wynika to bezpośrednio z przepisów, nie jest bowiem pojęciem jednolitym. Na podstawie orzecznictwa Sądu Najwyższego można wyodrębnić trzy kategorie związku wypadku z pracą – związek czasowy, miejscowy oraz funkcjonalny.

Z orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że czasowy i miejscowy związek wypadku z pracą sprowadza się do czasowego (zdarzenie wystąpiło w czasie pracy w znaczeniu prawnym) bądź miejscowego (zdarzenie nastąpiło w miejscu zakreślonym strefą zagrożenia stwarzanego przez pracę) powiązania przyczyny zewnętrznej doznanego uszczerbku na zdrowiu z wykonywaniem przez pracownika określonych czynności (wyrok SN z 27 maja 2014 r., sygn. akt I PK 275/13). Ustalając zatem związek czasowy wypadku z pracą konieczne jest potwierdzenie, że zdarzenie wystąpiło w czasie pracy w znaczeniu prawnym. Chodzi więc nie tylko o czas efektywnego (faktycznego) świadczenia pracy, ale również o czas szeroko rozumianego pozostawania w dyspozycji pracodawcy. Natomiast związek funkcjonalny wypadku z pracą ma miejsce gdy zdarzenie wystąpi w czasie lub w związku z wykonywaniem przez pracownika:

  • zwykłych czynności lub poleceń przełożonych,
  • czynności na rzecz pracodawcy – w tym nawet czynności bez wyraźnego polecenia,
  • czynności w czasie pozostawania w dyspozycji pracodawcy.

Brak związku wypadku z pracą

Związek wypadku z pracą nie zawsze będzie możliwy do wykazania, gdyż czasami takiego związku nie będzie. Zerwanie związku między zdarzeniem a pracą nastąpi np. gdy pracownik w miejscu i czasie pracy będzie wykonywał czynności związane z celami prywatnymi. Zerwanie związku z pracą następuje głównie w przypadku wszelkich nieplanowanych, nieuzgodnionych z przełożonymi przerw, w trakcie których pracownik nie świadczy pracy, tylko załatwia swoje prywatne sprawy – zarówno na terenie zakładu pracy, jak też poza nim. Na przykład kierowca, który zboczy z trasy, aby udać się do sklepu na prywatne zakupy i dozna urazu, przewracając się na nieośnieżonym parkingu przed sklepem, powinien liczyć się z tym, że zdarzenie nie zostanie zakwalifikowane jako wypadek przy pracy. Natomiast za wypadek przy pracy z całą pewnością zostanie uznana sytuacja, gdyby takie samo zdarzenie nastąpiło przed sklepem, w którym kierowca dokonywałby zakupu np. wycieraczek skradzionych podczas postoju.

Sebastian Kryczka, prawnik, ekspert prawa pracy

Zaloguj się, aby dodać komentarz

Nie masz konta? Zarejestruj się »

Polecamy kancelarię:

  • Kancelaria Prawna Iurisco Edyta Przybyłek

    ul. Zgrzebnioka 28, 40-520 Katowice

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Radcy Prawnego Marcin Majcherczyk

    ul. Stawowa 4 lok. 39, 41-200 Sosnowiec

    Wyświetl wizytówkę
  • Buszan Suchecka Orłowski Adwokat Radcowie Prawni Sp.p.

    ul. Armii Krajowej 22/2, 81-849 Sopot

    Wyświetl wizytówkę
  • THE N.E.W.S. LAW CENTER Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych

    ul. Kazachska 1/89, 02-999 Warszawa

    Wyświetl wizytówkę
  • adwokat Wojciech Rudzki - kancelaria adwokacka

    Józefa Piłsudskiego 40/4 Kraków 31 - 111

    Wyświetl wizytówkę
  • KANCELARIA ADWOKACKA Adwokat Michał Gajda

    ul. Księcia Bogusława X 1/3, 70-440 Szczecin

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Radcy Prawnego Robert Dudkowiak

    ul. Jana Pawła II 11 lok. 5, 62-300 Września

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Adwokacka Adwokata Piotra Sęka

    ul. Narutowicza 44 lok. 20, 90-135 Łódź

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Radców Prawnych ARVE M.Kusztan & R.Ponichtera Sp. K.

    ul. Czysta 4, 50-013 Wrocław

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Radcy Prawnego Marek Foryś

    ul. Słupecka 9/1, Gdynia

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria MERITUM

    ulica Westerplatte 13/5, 31-033 Kraków

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Radcy Prawnego Radosław Tymiński

    Łukowska 9 Lok. 126, 04-133 Warszawa

    Wyświetl wizytówkę
Array ( [docId] => 39514 )
Array ( [docId] => 39514 )

Array ( [docId] => 39514 )