Odmowa wykonania polecenia służbowego

Data: 31-08-2013 r.

Pracownik musi wykonywać polecenia, które mieszczą się w zakresie określonym w umowie o pracę. Pracodawca ma prawo żądać tego od niego. Jedynie w wyjątkowych sytuacjach podwładny może odmówić wykonania polecenia służbowego.


Odmowa przyjęcia i podpisania zakresu czynności ustalonego zgodnie z umową o pracę może uzasadniać wypowiedzenie tej umowy. Formalna odmowa przyjęcia przez pracownika zakresu czynności może być traktowana jako niedojście do skutku umowy o pracę, jeśli odmowa nastąpiła przy zawarciu umowy i przed przystąpieniem do wykonywania obowiązków. Gdy pracownik odmówi wykonania polecenia służbowego po podpisaniu umowy, może dostać wypowiedzenie.

Badania lekarskie są obowiązkowe

W ramach obowiązku stosowania się do poleceń przełożonych związanych z umową o pracę, należy poddać się badaniom lekarskim, a kierowca dodatkowo musi poddać się badaniom psychologicznym. Gdy pracownik odmawia poddaniu się badaniom lekarskim, nie jest gotów do wykonywania pracy. Przełożony może zgodzić się na powierzenie takiej osobie innej pracy, za którą będzie przysługiwać wynagrodzenie przewidziane za jej wykonywanie. Jeżeli pracownik odmówi przejścia do innej pracy, w razie stwierdzenia u niego objawów choroby zawodowej w wyniku orzeczenia lekarskiego, będzie to traktowane jako odmowa wykonania polecenia służbowego. A to może być uznane za ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych i uzasadniać rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia.

Choroba zwalnia z dyżurowania

Dyżur to świadczenie pełnione poza normalnymi godzinami pracy i wynikające ze stosunku. Jednak odmowa pełnienia służby może być usprawiedliwiona tylko wyjątkowo (np. chorobą). Niestawienie się do pracy po zgłoszeniu gotowości do jej podjęcia (domowy dyżur na telefon) jest rażącym niedbalstwem i uzasadnia rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.

Przerwanie urlopu tylko wyjątkowo

Pracodawca może wezwać pracownika korzystającego z urlopu wypoczynkowego do powrotu do pracy. Jednak odwołać z wczasów wolno tylko wówczas, gdy nieprzewidziane okoliczności wymagają obecności podwładnego w firmie w chwili rozpoczęcia urlopu.Wtedy pracownik musi podporządkować się decyzji pracodawcy bez względu na własną opinię. Przedsiębiorstwo ma obowiązek zwrócić mu koszty, które poniósł bezpośrednio w związku z przerwaniem urlopu.

Czasowe wykonywanie innej pracy

Pracodawca może kazać pracownikowi wykonywać czasowo inne obowiązki. Nie musi wypowiadać warunków zatrudnienia i wynagrodzenia, jednak zlecenie innych obowiązków nie może dyskryminować pracownika. Skierowanie do innej pracy jest również możliwe w okresie wypowiedzenia, jeżeli uzasadniają to potrzeby firmy.

Podwładny może zostać przeniesiony bez jego zgody na jakiś czas do innej pracy, jeśli będą spełnione następujące warunki:

  • przeniesienie jest konieczne ze względu na uzasadnione potrzeby przełożonego,
  • okres wykonywania innej pracy nie przekracza 3 miesięcy w roku kalendarzowym,
  • powierzone obowiązki odpowiadają kwalifikacjom pracownika,
  • wykonywanie innej pracy nie pociąga za sobą obniżenia wynagrodzenia.

Gdy przełożony wydaje podwładnemu polecenie wykonywania pracy w innej miejscowości, musi brać pod uwagę jego interesy, przede wszystkim sytuację osobistą i rodzinną. Nie wolno jednostronnie określić miejsca pracy, gdy:

  • pracownica jest w ciąży lub opiekuje się małym dzieckiem (do lat 4),
  • podwładny będzie niezdolny do pracy w danym miejscu ze względu na wiek i sprawność psychofizyczną, wypadek przy pracy lub chorobę zawodową,
  • zmiana miejsca zatrudnienia jest jedynie pozorna i oznacza mobbing lub dyskryminację.

Do powierzenia innej pracy wystarczy ustne polecenie przełożonego.

Inna praca w czasie przestoju

Pracodawca może powierzyć pracownikowi na czas przestoju inną odpowiednią pracę, za której wykonanie przysługuje wynagrodzenie zróżnicowane w zależności od przyczyn przestoju. Powierzenie innej pracy może trwać dłużej niż 3 miesiące. Jeżeli przyczyna powodująca przerwę w pracy jest długotrwała, pracownik może wykonywać powierzone prace nawet przez kilka miesięcy. Przeniesienie do innej pracy na czas przestoju następuje w trybie polecenia, jest dla pracownika wiążące i może nastąpić w formie ustnej i pisemnej. Praca powierzana na czas przestoju obowiązuje także np. pracowników młodocianych, kobiety w ciąży, osoby niepełnosprawne.

Pracownik może odmówić podjęcia pracy nieodpowiedniej ze względu na stan jego zdrowia. Może również odmówić wykonania pracy zastępczej w czasie, w którym korzysta z usprawiedliwionych zwolnień od pracy, np. zwolnienia na kształcenie w szkole wyższej. Poza tymi szczególnymi sytuacjami zatrudniony nie może odmówić wykonania odpowiedniej pracy zastępczej. W przypadku nieuzasadnionej odmowy, pracodawca ma prawo potraktować takie zachowanie jako naruszenie obowiązków pracownika i może:

  • zastosować środki dyscyplinujące,
  • ukarać pracownika lub rozwiązać z nim umowę o pracę za wypowiedzeniem bądź bez wypowiedzenia.

Podstawa prawna:

  • ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.),
  • art. 17 ust. 1 ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2007 r. nr 70, poz. 473).


Tomasz Niedziński,
radca prawny



Zobacz także:

Zaloguj się, aby dodać komentarz

Nie masz konta? Zarejestruj się »

Polecamy kancelarię:

  • Kancelaria Radcy Prawnego Małgorzata Suchecka

    al. Grunwaldzka 472D Lokal 1 Olivia Business Centre, Olivia Six (13. piętro), 80-309 Gdańsk

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Prawna Iurisco Edyta Przybyłek

    ul. Zgrzebnioka 28, 40-520 Katowice

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Radcy Prawnego Marcin Majcherczyk

    ul. Stawowa 4 lok. 39, 41-200 Sosnowiec

    Wyświetl wizytówkę
  • Buszan Suchecka Orłowski Adwokat Radcowie Prawni Sp.p.

    ul. Armii Krajowej 22/2, 81-849 Sopot

    Wyświetl wizytówkę
  • THE N.E.W.S. LAW CENTER Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych

    ul. Kazachska 1/89, 02-999 Warszawa

    Wyświetl wizytówkę
  • adwokat Wojciech Rudzki - kancelaria adwokacka

    Józefa Piłsudskiego 40/4 Kraków 31 - 111

    Wyświetl wizytówkę
  • KANCELARIA ADWOKACKA Adwokat Michał Gajda

    ul. Księcia Bogusława X 1/3, 70-440 Szczecin

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Radcy Prawnego Robert Dudkowiak

    ul. Jana Pawła II 11 lok. 5, 62-300 Września

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Adwokacka Adwokata Piotra Sęka

    ul. Narutowicza 44 lok. 20, 90-135 Łódź

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Radców Prawnych ARVE M.Kusztan & R.Ponichtera Sp. K.

    ul. Czysta 4, 50-013 Wrocław

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Radcy Prawnego Marek Foryś

    ul. Słupecka 9/1, Gdynia

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria MERITUM

    ulica Westerplatte 13/5, 31-033 Kraków

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Radcy Prawnego Radosław Tymiński

    Łukowska 9 Lok. 126, 04-133 Warszawa

    Wyświetl wizytówkę
Array ( [docId] => 32184 )
Array ( [docId] => 32184 )

Array ( [docId] => 32184 )