5 zasad prowadzenia i dokumentowania obserwacji dziecka

Autor: Marzanna Czarnocka
Data: 29-03-2016 r.

Do końca kwietnia rodzicom dzieci objętych obowiązkowym przygotowaniem przedszkolnym należy wydać informacje o gotowości szkolnej dziecka, co wymaga podsumowania wyników dotychczasowych obserwacji i przeprowadzenia analizy osiągnięć dziecka w kontekście wymagań, które wiążą się z podjęciem nauki w szkole.

Dynamika rozwoju dzieci w wieku przedszkolnym sprawia, że dokonane jesienią obserwacje są niewystarczające w ocenie gotowości szkolnej, gdyż nie odzwierciedlają osiągnięć rozwojowych po kilku miesiącach edukacji. Ponowną obserwację należy przeprowadzić w kwietniu – jej wyniki mogą stanowić wskazanie do pogłębionej diagnozy w poradni psychologiczno-pedagogicznej i rozważenia odroczenia obowiązku szkolnego.

Zasady prowadzenia i dokumentowania obserwacji dziecka

Aby rzetelnie i sprawnie dokonać oceny gotowości szkolnej dziecka należy rozstrzygnąć, w jaki sposób prowadzone i dokumentowane będą obserwacje oraz zadbać o stworzenie odpowiednich warunków obserwacji umiejętności i zachowania dzieci. W procedurze oceny gotowości szkolnej dzieci warto wziąć pod uwagę pięć zasad prowadzenia i dokumentowania obserwacji dziecka.

Zasada 1. Termin, w tym długość okresu prowadzenia obserwacji należy ustalić tak, by w odpowiednim czasie ocenie poddane zostały wszystkie dzieci w grupie, a nauczyciel zdążył przygotować pisemną informację, podpisaną przez dyrektora oraz przekazaną rodzicom najpóźniej w ostatnim dniu kwietnia,

Zasada 2. Planując zawartość arkusza obserwacji oraz sposób interpretacji wyników trzeba pamiętać, że w podstawie programowej określonych jest aktualnie 17 obszarów, w których dziecko kończące wychowanie przedszkolne i rozpoczynające naukę w szkole powinno opanować określone umiejętności, natomiast we wzorze druku informacji o gotowości szkolnej, osiągnięcia dziecka zgrupowano w 6 kategoriach. Nauczyciel musi więc zdecydować, które zachowania, umiejętności dziecka mogą świadczyć o opanowaniu określonych wymagań i które z nich są istotne dla sformułowania opisu osiągnięć lub trudności dziecka. Warto również rozstrzygnąć sposób dokumentowania poziomu umiejętności dziecka tak, by w sposób maksymalnie obiektywny możliwe było stwierdzenie, czy dziecko opanowało określoną wiedzę i umiejętności, czy też wymaga nadal wsparcia w danym zakresie. Umiejętności te można oceniać np. według kryterium stopnia opanowania wysoki, średni, niski czy częstotliwości prezentowania danej umiejętności zawsze, często, czasami, rzadko, nigdy lub stwierdzeń tak, raczej tak, raczej nie, nie.

Zasada 3. Organizacja przestrzeni edukacyjnej musi sprzyjać obserwacji dzieci podczas zajęć i ich aktywności w naturalnych sytuacjach, w tym przygotowanie materiałów i pomocy do obserwacji.

Zasada 4. Konieczna jest analiza posiadanej dokumentacji – może ona stanowić ważny wskaźnik dla oceny gotowości szkolnej np. czy dziecko często choruje, co może rzutować na poziom jego osiągnięć; obserwacja i analiza wytworów pracy dziecka pozwoli na ocenę czy postępy w rozwoju pozwalają prognozować o poradzeniu sobie z wymaganiami w szkole itp.

Zasada 5. W procedurze oceny gotowości szkolnej konieczne jest wykorzystanie informacji zgromadzonych przez innych specjalistów w związku z udzielaniem dziecku pomocy psychologiczno-pedagogicznej (np. tempo wyrównywania lub utrzymywanie się ewentualnych deficytów, strategie dziecka w zakresie kompensowania i radzenia sobie z trudnościami, skuteczność podjętych działań i ewentualne wskazanie do ich kontynuowania).

To, w jaki sposób nauczyciel zaplanuje i dokumentuje obserwacje oraz czy i w jaki sposób wykorzysta posiadane informacje gromadzone z innych źródeł będzie determinowało jakość przedszkolnej diagnozy oraz ograniczy do minimum dokumentację.

Ocena gotowości dziecka uwzględnia wymagania szkolne

W przygotowaniu informacji o gotowości szkolnej dziecka konieczne jest odniesienie się do wiedzy i umiejętności określonych w podstawie programowej wychowania przedszkolnego, z jednoczesnym uwzględnieniem perspektywy kluczowych zadań rozwojowych i oczekiwań stawianych przed dzieckiem w szkole. Nauczyciel powinien więc znać podstawę programową kształcenia ogólnego w zakresie I etapu edukacyjnego, aby zweryfikować osiągnięcia dziecka w odniesieniu do wymagań, jakim będzie musiało sprostać podejmując naukę. Informacja powinna też uwzględniać indywidualne uwarunkowania rozwojowe dziecka i określać zakres niezbędnego wsparcia. Można uznać, że jeśli dziecko opanowało umiejętności określone w podstawie programowej, to są to jego mocne strony. Jeśli nauczyciel dostrzega, że dziecko nie prezentuje pożądanych umiejętności czy dzieje się to rzadko – informacje w tym zakresie należy zawrzeć w części dotyczącej dostrzeżonych trudności.

Marzenna Czarnocka, dyrektor poradni psychologiczno-pedagogicznej

Zaloguj się, aby dodać komentarz

Nie masz konta? Zarejestruj się »

Polecamy kancelarię:

  • Kancelaria Prawna Iurisco Edyta Przybyłek

    ul. Zgrzebnioka 28, 40-520 Katowice

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Radcy Prawnego Marcin Majcherczyk

    ul. Stawowa 4 lok. 39, 41-200 Sosnowiec

    Wyświetl wizytówkę
  • THE N.E.W.S. LAW CENTER Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych

    ul. Kazachska 1/89, 02-999 Warszawa

    Wyświetl wizytówkę
  • adwokat Wojciech Rudzki - kancelaria adwokacka

    Józefa Piłsudskiego 40/4 Kraków 31 - 111

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Radcy Prawnego Robert Dudkowiak

    ul. Jana Pawła II 11 lok. 5, 62-300 Września

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Adwokacka Adwokata Piotra Sęka

    ul. Narutowicza 44 lok. 20, 90-135 Łódź

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Radców Prawnych ARVE M.Kusztan & R.Ponichtera Sp. K.

    ul. Czysta 4, 50-013 Wrocław

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Radcy Prawnego Marek Foryś

    ul. Słupecka 9/1, Gdynia

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria MERITUM

    ulica Westerplatte 13/5, 31-033 Kraków

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Radcy Prawnego Radosław Tymiński

    Łukowska 9 Lok. 126, 04-133 Warszawa

    Wyświetl wizytówkę
Array ( [docId] => 38802 )
Array ( [docId] => 38802 )

Array ( [docId] => 38802 )