Uzasadnione przyczyny odwołania pracownika z urlopu

Data: 24-06-2014 r.

Pracownika można odwołać z urlopu tylko wówczas, gdy jego obecności w spółce wymagają okoliczności nieprzewidziane w chwili rozpoczęcia przez niego wypoczynku. W takim przypadku podwładny ma prawo wystąpić o zwrot poniesionych kosztów i wydatków związanych z niewykorzystanym urlopem i odwołaniem go z niego. Wydatki te muszą być jednak udokumentowane. Z kolei kierownictwo spółki z o.o. musi pamiętać, że tego rodzaju koszty zwrócone pracownikowi są objęte zwolnieniem z podatku dochodowego. Nie należy więc m.in. odprowadzać od nich zaliczek na PIT.

Zdarza się, że w spółkach z o.o. powstają nieprzewidziane sytuacje wymagające obecności niektórych pracowników, w tym również tych, którzy uzyskali zgodę na urlop i zamierzali skorzystać niego albo już zdążyli wyjechać na wypoczynek. Pracodawcy mają bowiem prawo zawiadomić takich pracowników, że nie będą mogli skorzystać z urlopu w uzgodnionym wcześniej terminie lub będą musieli przerwać wypoczynek, ponieważ są pilnie potrzebni w zatrudniającej ich spółce. Przepisy dają pracodawcom tego rodzaju możliwości. Konkretnie przewidziano je w art. 167 § 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.). Przepis ten stanowi, że pracodawca może odwołać pracownika z urlopu, tylko wówczas, gdy jego obecności w zakładzie wymagają okoliczności nieprzewidziane w chwili rozpoczynania urlopu.

W spółce z o.o. może rozpocząć się kontrola z urzędu skarbowego lub z urzędu kontroli skarbowej, a przebywający na urlopie pracownik odpowiada za sprawdzane i weryfikowane kwestie. W spółce niekiedy też nastąpi poważna awaria, a kwalifikacje do jej usunięcia ma właśnie korzystający akurat z wypoczynku pracownik. Mogą też nastąpić wydarzenia mające decydujące znaczenie – przykładowo – dla dalszego rozwoju firmy lub jej istnienia i w rozpoczynających się negocjacjach konieczny jest udział osoby przebywającej na urlopie. Przyczyną uzasadniającą odwołanie z wypoczynku może też być choroba lub niespodziewana niedyspozycja pracownika, który zastępuje osobę korzystającą z urlopu.

Forma odwołania

Niekiedy powstają wątpliwości dotyczące formy, w jakiej powinno nastąpić wezwanie pracownika, aby przerwał urlop i stawił się w zatrudniającej go spółce z o.o. Konkretnie chodzi o to, czy do odwołania tego pracownika z wypoczynku wystarczy – przykładowo – tylko telefon od przełożonego, SMS, a może informacja wysłana pocztą elektroniczną, gdy taka forma kontaktu została wcześniej uzgodniona. Rozważenia wymaga także okoliczność dotycząca tego, czy w aktach osobowych pracownika należy bezzwłocznie złożyć odpowiednie pismo informujące o formie odwołania z urlopu i jego przyczynach.

Otóż część prawników wyraża pogląd, że odwołanie z urlopu przez pracodawcę może nastąpić w dowolnej formie. Wskazuje się bowiem, że jest to rodzaj polecenia służbowego. Przepisy nie przewidują, żeby przełożony miał obowiązek wydawania poleceń w jakiś sformalizowany sposób. Istotne jest to, aby potrzebna akurat w spółce z o.o. osoba mogła zapoznać się z poleceniem przełożonych. Oznacza to, że mogą zatelefonować lub wysłać SMS-a. Kierownictwo spółki ma prawo oczekiwać, że przebywający na urlopie pracownik odbierze telefon, szczególnie wtedy, gdy ma firmową komórkę.

Przepisy zawarte w art. 167 Kodeksu pracy przewidują, że pracodawca – czyli przykładowo spółka z o.o. – może odwołać pracownika z urlopu tylko wówczas, gdy jego obecności w zakładzie wymagają okoliczności nieprzewidziane w chwili rozpoczynania urlopu. Jednocześnie pracodawca jest zobowiązany pokryć koszty poniesione przez pracownika w bezpośrednim związku z odwołaniem go z urlopu. 

Jeżeli zaś dysponuje tylko telefonem prywatnym, to również w takim przypadku pracodawca może spodziewać się, że nawiąże w ten sposób kontakt z zatrudnioną osobą. Szczególnie dotyczy to sytuacji, gdy dany pracownik zajmuje samodzielne lub kierownicze stanowisko w spółce z o.o. Zatem jego zastąpienie w pełni w czasie urlopu nie zawsze jest możliwe.

Jak już wspomniano, jeżeli uzgodniono z pracownikiem możliwość kontaktu za pomocą poczty elektronicznej, to zawiadomienie o odwołaniu z wypoczynku do spółki z o.o. może zostać przesłane w formie e-maila.

Przełożeni wzywający pracownika do powrotu z wypoczynku nie mają obowiązku składania w aktach osobowych żadnych dokumentów związanych z odwołaniem go z urlopu. Nie muszą również potwierdzać tego faktu w formie pisemnej w jakimś określonym, późniejszym terminie. Jednak w takich okolicznościach kierownictwo spółki powinno pamiętać o podstawowym wymogu, a mianowicie o tym, że odwołanie z urlopu musi nastąpić z wyjątkowego powodu. Wezwanie do spółki z o.o. mogą bowiem uzasadniać naprawdę szczególne okoliczności, niedające się przewidzieć w chwili rozpoczęcia urlopu przez daną osobę.

Niesubordynacja

Za niewykonanie polecenia przełożonych pracownik może być ukarany upomnieniem lub naganą. Nie można także wykluczyć, że na skutek udowodnionej, lekceważącej postawy pracownika spółka poniesie poważne straty. Wówczas z osobą ponoszącą za to winę spółka z o.o. ma prawo rozwiązać umowę o pracę – nawet na podstawie art. 52 Kodeksu pracy. Przepis ten bowiem przewiduje, że pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika w razie m.in. ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych.

Z drugiej jednak strony kierownictwo spółki z o.o. nie zawsze ma prawo oczekiwać, że wzywana z urlopu osoba natychmiast stawi się w pracy. Niekiedy nie jest to możliwe ze względów praktycznych. Przebywający na wczasach za granicą pracownik może mieć kłopoty – przykładowo – z kupnem biletu na najbliższy samolot w pełni letniego sezonu. Gdy natomiast wyjechał własnym samochodem, to pokonanie znacznej odległości może mu zająć określony czas.

Bez wypowiedzenia

Kierownictwo spółki z o.o. musi natomiast pamiętać, że nie może odwołać pracownika z urlopu tylko po to, by mu wręczyć wypowiedzenie. Przepis art. 41 Kodeksu pracy stanowi, że pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę w czasie urlopu pracownika, a także w czasie innej usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy, jeżeli nie upłynął jeszcze okres uprawniający do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia.

Sąd Najwyższy w uchwale wydanej 9 lutego 1967 r. stwierdził, że wypowiedzenie takie jest nieważne, jako sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, gdy odwołanie z urlopu nastąpiło w celu dokonania wypowiedzenia umowy o pracę (uchwała Sądu Najwyższego z 9 lutego 1967 r., sygn. akt III PZP 22/66).

Michał Maszyński, specjalista prawa pracy

Zaloguj się, aby dodać komentarz

Nie masz konta? Zarejestruj się »

Zobacz także

30 najciekawszych pytań z prawa pracy

pobierz

Różnicowanie wynagrodzeń na takich samym stanowiskach

pobierz

Dokumentacja pracownicza

pobierz

Pracownik może krytykować decyzje szefa, ale nie jego osobę

pobierz

Polecane artykuły

Polecamy kancelarię:

  • Kancelaria Radcy Prawnego Małgorzata Suchecka

    al. Grunwaldzka 472D Lokal 1 Olivia Business Centre, Olivia Six (13. piętro), 80-309 Gdańsk

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Prawna Iurisco Edyta Przybyłek

    ul. Zgrzebnioka 28, 40-520 Katowice

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Radcy Prawnego Marcin Majcherczyk

    ul. Stawowa 4 lok. 39, 41-200 Sosnowiec

    Wyświetl wizytówkę
  • Buszan Suchecka Orłowski Adwokat Radcowie Prawni Sp.p.

    ul. Armii Krajowej 22/2, 81-849 Sopot

    Wyświetl wizytówkę
  • THE N.E.W.S. LAW CENTER Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych

    ul. Kazachska 1/89, 02-999 Warszawa

    Wyświetl wizytówkę
  • adwokat Wojciech Rudzki - kancelaria adwokacka

    Józefa Piłsudskiego 40/4 Kraków 31 - 111

    Wyświetl wizytówkę
  • KANCELARIA ADWOKACKA Adwokat Michał Gajda

    ul. Księcia Bogusława X 1/3, 70-440 Szczecin

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Radcy Prawnego Robert Dudkowiak

    ul. Jana Pawła II 11 lok. 5, 62-300 Września

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Adwokacka Adwokata Piotra Sęka

    ul. Narutowicza 44 lok. 20, 90-135 Łódź

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Radców Prawnych ARVE M.Kusztan & R.Ponichtera Sp. K.

    ul. Czysta 4, 50-013 Wrocław

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Radcy Prawnego Marek Foryś

    ul. Słupecka 9/1, Gdynia

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria MERITUM

    ulica Westerplatte 13/5, 31-033 Kraków

    Wyświetl wizytówkę
  • Kancelaria Radcy Prawnego Radosław Tymiński

    Łukowska 9 Lok. 126, 04-133 Warszawa

    Wyświetl wizytówkę
Array ( [docId] => 35164 )
Array ( [docId] => 35164 )


Array ( [docId] => 35164 )